Funkcje dowodu osobistego
Dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość i obywatelstwo polskie osoby na terytorium:
- Rzeczypospolitej Polskiej,
- innych państw członkowskich Unii Europejskiej,
- państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii Europejskiej,
- państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, których obywatele mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi oraz na podstawie jednostronnych decyzji innych państw, uznających ten dokument za wystarczający do przekraczania ich granic.
- Dowód osobisty uprawnia również do przekraczania granic wyżej wymienionych państw.
E-dowód to dowód osobisty z warstwą elektroniczną. Jest wydawany od 4 marca 2019 roku. E-dowód służy dodatkowo do elektronicznej komunikacji z administracją publiczną i innymi podmiotami. Pozwala między innymi:
- zalogować się do portali administracji publicznej,
- elektronicznie podpisać dokumenty podpisem osobistym,
- elektronicznie podpisać się w usługach online administracji publicznej,
- korzystać z automatycznych bramek granicznych na przykład na lotniskach.
Prawo i obowiązek posiadania dowodu osobistego
Prawo do posiadania dowodu osobistego przysługuje każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnoletni obywatel Rzeczypospolitej Polskiej zamieszkujący na jej terytorium jest obowiązany posiadać dowód osobisty.
W przypadku, gdy osoba nie może złożyć wniosku o wydanie dowodu osobistego w organie gminy - z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej niedającej się pokonać przeszkody, osoba zawiadamia o tym organ gminy. W takiej sytuacji przyjęcie wniosku odbywa się w miejscu pobytu tej osoby, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich się ona znajduje. Odbioru dowodu osobistego przyjętego w miejscu pobytu osoby może dokonać pełnomocnik legitymujący się pełnomocnictwem szczególnym do dokonania jego odbioru.
W przypadku, gdy złożenie wniosku o wydanie dowodu osobistego w miejscu pobytu osoby okaże się nieuzasadnione, organ odmówi przyjęcia wniosku i pouczy o sposobie i formach złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego w organie gminy.
Uwaga: Wszystkie dowody osobiste wydane dotychczas, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. wydane przed 1 marca 2015 r., zachowują ważność do czasu upływu terminów w nich zawartych lub do momentu zmiany danych zawartych w dowodzie. Zmiana danych nie dotyczy jednak zmiany adresu zameldowania. Adres miejsca zameldowania zamieszczony w dowodzie osobistym wydanym przed 1 marca 2015 r. nie potwierdza adresu zameldowania. Zmiana adresu miejsca zameldowania nie stanowi podstawy do jego wymiany.
Również dowody osobiste wydane dotychczas w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 roku o dowodach osobistych tj. wydane od 1 marca 2015 r., zachowują swoją ważność. Nadal w obrocie prawnym pozostają dowody osobiste wydane bez oznaczenia terminu ich ważności (tzw. Bezterminowe). Nie ma obowiązku wymiany tych dokumentów.
Wydanie nowego dowodu osobistego następuje w przypadku:
- upływu terminu ważności dowodu osobistego – z wnioskiem o wydanie nowego dowodu osobistego należy wystąpić co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności,
- zmiany danych zawartych w dowodzie osobistym z wyjątkiem zmiany adresu dokonanej po 1 marca 2015 r. oraz zmiany organu wydającego,
- zmiany wizerunku twarzy posiadacza dowodu osobistego w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym identyfikacje jego posiadacza,
- utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego,
- chęci posiadania dowodu osobistego z warstwą elektroniczną,
- braku możliwości identyfikacji i uwierzytelnienia lub złożenia podpisu osobistego,
- braku certyfikatu identyfikacji i uwierzytelnienia lub certyfikatu podpisu osobistego,
- kradzieży tożsamości.
Dokumenty wymagane przy składania wniosku o wydanie dowodu osobistego:
- wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego
- 1 aktualną kolorową fotografię, wykonaną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku (instrukcja wykonywania zdjęć Bip formularze),
- dotychczasowy dowód osobisty, ważny dokument paszportowy lub inny dokument ze zdjęciem,
- dokument o ustanowieniu opiekunem prawnym lub kuratorem nad osobą ubiegającą się o wydanie dowodu osobistego (w oryginale do wglądu),
- dokument podróży lub inny dokument potwierdzający legalność pobytu na terytorium RP – w przypadku osób, które nabyły obywatelstwo polskie.
Utrata lub uszkodzenie dowodu osobistego
Jeśli Twój dowód osobisty zaginął lub został uszkodzony albo skradziony zgłoś to jak najszybciej. Utratę dowodu lub uszkodzenie zgłosisz osobiście w dowolnym urzędzie gminy, przez Internet, a jeśli przebywasz za granicą – osobiście, listownie lub faksem w konsulacie. Zgłoszenie skradzionego dowodu na Policji wystarczy do jego unieważnienia.
Jeśli myślisz, że Twój e-dowód osobisty odnajdzie się, możesz czasowo zawiesić swój dowód i wycofać jego zawieszenie zarówno w urzędzie jak i przez Internet na stronie obywatel.gov.pl
Potrzebne dokumenty:
- dowód osobisty – jeśli zgłaszasz uszkodzenie dowodu,
- inny dokument stwierdzający tożsamość w kolejności: paszport, inne dokumenty,
- formularz zgłoszenia utraty, uszkodzenia lub zawieszenia.
Udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych oraz dokumentacji związanej z dowodem osobistym
Urzędy Miast i Gmin udostępniają w trybie jednostkowym dane z Rejestru Dowodów Osobistych oraz dokumentację związaną z dowodami osobistymi.
W trybie jednostkowym udostępnia się dane dotyczące jednego dokumentu lub dane dotyczące jednej osoby udzielone na jednorazowy wniosek złożony w formie pisemnej lub formie dokumentu elektronicznego. Do korzystania z nich są uprawnione m.in. prokuratura, Policja, sądy a także inne osoby, pod warunkiem wykazania swojego interesu prawnego lub faktycznego do otrzymania takich informacji. Dokumentację związaną z dowodami osobistymi udostępnia się na uzasadniony wniosek złożony przez uprawniony podmiot. Do uzyskania dostępu do dokumentacji związanej z dowodami osobistymi uprawnione są m.in. Policja, prokuratura, sądy i inne podmioty jeżeli wykażą interes prawny.
Potrzebne dokumenty:
- wniosek o udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych,
- wniosek o udostępnienie dokumentacji związanej z dowodem osobistym,
- dokument pełnomocnictwa, jeżeli wnioskodawca działa za pośrednictwem pełnomocnika,
- dokumenty potwierdzające interes prawny, jeżeli interes prawny stanowi uzasadnienie ubiegania się o udostępnienie danych. Osobom i podmiotom, które nie wykażą interesu prawnego tylko faktyczny, dane mogą być udostępnione wyłącznie za zgodą osób, których te dane dotyczą,
- dowód dokonania opłaty za udostępnienie danych w wysokości 31 zł, jeżeli wnioskodawca jest obowiązany do jej uiszczenia,
- dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, w razie przedłożenia pełnomocnictwa. Nieodpłatnie dane udostępnia się podmiotom realizującym zadania ustawowe.
Uwaga!
Wypełnij czytelnie formularz wniosku. Istotne jest w szczególności, aby we wniosku wskazać znane wnioskodawcy dane osobowe osoby, której wniosek dotyczy np. nazwisko i imiona, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia, numer pesel, seria i numer dowodu osobistego.
W oparciu o złożony wniosek, organ oceni uprawnienie strony do uzyskania żądanych danych. Jeżeli przeprowadzone postepowanie potwierdzi uprawnienie wnioskodawcy, dane zostaną udostępnione. Odmowa udostępnienia danych następuje w drodze decyzji administracyjnej.