Speyer (Niemcy)

speyer1jpg [300x201]Gniezno nawiązało współpracę ze Speyer w roku 1992 r. Cechą wspólną, która zdecydowała o partnerstwie był fakt posiadania katedr przez oba miasta. Oba miasta odegrały podobną, znacząca rolę w historii swoich narodów. Biorąc pod uwagę zawiłą i dramatyczną wspólną historię oraz potrzebę budowy więzi opartych na braterstwie i sąsiedztwie, posiadanie miasta partnerskiego u naszych zachodnich sąsiadów wydaje się być rzeczą w pełni zrozumiałą. Umowa została zawarta dnia 6 kwietnia 1992 r. przez nadburmistrza Speyer – dr Christian Rosskopf oraz Prezydenta Gniezna dr Bogdana Trepińskiego. W roku 2000 w Gnieźnie powstał Klub Przyjaźni Gniezno – Speyer, podobny klub funkcjonuje również od kilkunastu lat. 
W ramach współpracy podjętych zostało szereg inicjatyw, spotkań mieszkańców obu miast. Poniżej tylko część z nich zorganizowanych przy współudziale Urzędu Miasta, takich jak:
- udział Gnieźnian w tradycyjnym Jarmarku Bożonarodzeniowym (tzw. Weihnachtsmarkt) od roku 1994;
- wystawa o Speyer w Miejskim Ośrodku Kultury oraz wizyta członków klubu Przyjaźni Speyer – Gniezno 1 - 5.05.1996;
- rozdanie nagród Fundacji Paula Kleinewefersa w Gnieźnie i przyznanie nagrody zmarłemu premierowi Węgier Jozefowi Antallowi – 10.09.1996;
- wystawa miast partnerskich w  tym Speyer w Miejskim Ośrodku Kultury w dniach 21.04 - 08.05.1999;
- udział studentów germanistyki w kursach językowych na Uniwersytecie Mainz w Germersheim od 1994 roku;
- udział gnieźnian w uroczystościach Święta Precla (tzw. Brezelfest) w dniach 11 - 14.07.1997;
- 29.08 - 01.09.1997 wizyta w Gnieźnie młodzieży ze Speyer, w ramach „Letnich Prezentacji Miast partnerskich” wspólne warsztaty młodzieży;
- udział młodzieży w turnieju Piłki Nożnej w Speyer 9.04 - 15.04.1998;
- wizyta pracowników Państwowej Straży pożarnej w Speyer na okoliczność 150 – lecia Straży Pożarnej w Speyer;
- wizyta i koncerty Chóru „Capella Spirensis” w dniach  28.05 - 31.05.1998;
- udział młodzieży ze Speyer w Turnieju Piłki Nożnej w dniach 13.5 - 18.5.1999;
- udział chóru z Gniezna w „Międzynarodowych Dniach Chóralnych Speyer 2000” w dniach 22 - 25.05.2000;
- udział miasta Gniezna w uroczystościach przekazania Speyer miastu „Nagrody Europy” w dniu 4.12.1999;
- udział młodzieży ze Speyer w warsztatach „Życie codzienne w średniowieczu" 8 - 13.03.2000;
- udział chóru „Metrum” z Gniezna w „Międzynarodowych Dniach Chóralnych Speyer 2000” w dniach 22 - 25 czerwca 2000;
- wizyta grupy średniowiecznej z Gniezna w Speyer z okazji Rynku Średniowiecznego w dniach 26 - 27.08.2000;
speyerjpg [300x265]- wystawa „Gniezno 2000” w Speyer w dniach 11 lipiec 2001;
- udział mieszkańców Speyer w obchodach 10-lecia współpracy w Gnieźnie w dniach 25 - 29.04.2002, wystawa w galerii MOK poświecona E. Stein: „E. Stein a Europa”;
- weihnachtsmarkt w Speyer – w dniach 5 - 9.12.2002;
- międzynarodowy Turniej Młodzieżowy w Piłce Nożnej – w dniach 6 - 9.06.2003;
- udział 3 biegaczy ze Speyer w I Międzynarodowym Biegu Zjednoczonej Europy w Gnieźnie w dniu 1 maja 2003;
- udział gnieźnian w biesiadzie Brezelfest w dniach 10 - 14.07.2003, występy zespołu „Ekspresja”;
- pobyt w Gnieźnie reporterki niemieckiego radia SWR4 pani Margarete Ruschmann, przygotowanie reportażu o Gnieźnie i jego mieszkańcach 8 - 12.02.2004;
- udział młodzieży z miast partnerskich Gniezna w tym m.in. ze Speyer w Międzynarodowym Turnieju Miast Partnerskich (projekt ze środków Town Twinning) w dniach 28.04 - 3.05.2004;
- udział młodzieży w Międzynarodowym Turnieju Piłki Nożnej w Speyer w dniach 28 - 31.05.2004;
- IV Międzynarodowy Festiwal Organowy, koncerty prof. Leo Kramera ze Speyer 11.07.2004;    
- pobyt w Gnieźnie grupy mieszkańców ze Speyer w  dniach 23 - 25.07.2004;
- Weihnachtsmarkt w Speyer, sprzedaż art. bożonarodzeniowych, 2 - 6.12.2004;
- przyjazd do Gniezna na kilka dni mieszkańców Speyer- zwiedzanie miasta oraz okolic 26 - 29.05.2004;
- wystawa prac artystki ze Speyer – Christel Stadtmüller w Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie 10 - 29.01.2005;
- wizyta w Gnieźnie grupy byłych skautów katolickich pomagających organizacji pod nazwą Deutsche Pfadfinderschaft St. Georg, spotkanie z władzami miasta w siedzibie Starego Ratusza 18.06.2005;
- V Festiwal Organowy „Muzyka w murach katedry gnieźnieńskiej” z udziałem Elke Völker, 17.07.2005 r.;
- udział gnieźnian w biesiadzie Kaisertafel 11 - 15.08.2005, występy zespołu muzycznego CROW;
- otwarcie wystawy w galerii „Blick” Collegium Europejskiego z okazji Inauguracji Roku Polsko – Niemieckiego „Modernizm w lustrze współczesności” 20.10.2005;
- otwarcie siedziby Klubu Niemieckiego mieszczącej się przy ulicy Roosevelta 53 (budynek telewizji Gniezno, II piętro) 15.11.2005;
- udział grupy Gnieźnian w Jarmarku Bożonarodzeniowym w dniach 1 - 5.12.2005, promocja Gniezna na własnym stoisku, występy zespołu Metanoya, omówienie wspólnych projektów na rok 2006;
- wystawa prac artysty gnieźnianina Roberta Bartela w Speyer 30.01 - 19.02.2006;
- w ramach „Dni Gniezna 2006” w dniu 29.04.2006 – świętowanie Dnia Niemieckiego – zakończenie Roku Polsko – Niemieckiego 2005/2006, odsłonięcie tablicy poświęconej przyjaźni polsko – niemieckiej w Kościele Garnizonowym, parada i biesiada niemiecka, koncerty zespołu ze Speyer, pieczenie szaszłyka i „Bratwurst”; udział mieszkańców Speyer w projekcie „Międzynarodowa Wioska Miast partnerskich”; Dni Gniezna 2006 obchodzone były pod Patronatem Honorowym Ambasadora Niemiec w Polsce dr Reinharda Schweppe, który osobiście przybył na tą uroczystość do Gniezna;
- wspólna promocja miasta Speyer i Gniezna na stoisku, podczas odbywających się w Speyer – „Dni Nadrenii- Palatynatu” 19. - 21.05.2006; impreza stanowiła jeden z punków w programie „Europawoche 2006”;
- wyjazd grupy młodzieży z szkoły Podstawowej Nr 12 i udział w Międzynarodowym Turnieju Piłki Nożnej Młodzieży w dniach 3 - 6.06.2006;
- udział młodych piłkarzy  z drużyny LNB Mieszko w „Międzynarodowym Turnieju Piłki Nożnej Młodzieżowej” Speyer 02-05.06.2006;
- promocja miasta podczas cyklicznej imprezy – Jarmarku Bożonarodzeniowego w Speyer, koncerty zespołu Metanoia, promocja kuchni polskiej 7 - 11.12.2006.
- udział piłkarzy w Międzynarodowym Turnieju Piłki Nożnej Miast Partnerskich 03-06-05.2007r;
- uroczysty jubileusz 15-lecia współpracy w Speyer z licznym udziałem mieszkańców Gniezna 17 - 21.05.2007;wspólna wystawa artystów z obu miast pt. „Ambasadorowie współczesności. Jedność w różnorodności”;
- wystawa w Miejskim Ośrodku Kultury artysty ze Speyer Martina Eckricha, wrzesień 2007;
- udział delegacji oficjalnej urzędu w konferencji poświęconej doświadczeniom w pozyskiwaniu funduszy unijnych, 15 - 18.11.2007;
- promocja Gniezna podczas tradycyjnego Jarmarku Bożonarodzeniowego w Speyer 7 - 10.12.2007r.
- „Kufer wspomnień” – wspólny projekt seniorów z obu miast – wystawa w Speyer 24.01 - 15.02.2008r. oraz wystawa w Gnieźnie 25 - 28.04.2008
- wizyta mieszkańców Speyer w Gnieźnie 26-29.06.2008
- promocja Gniezna podczas jarmarku Bożonarodzeniowego w Speyer 5 - 08.12.2008
- wystawa w Speyer „Wielkopolska – kolebka chrześcijaństwa w Polsce”, 5 - 18. 02. 2009 r.
- udział  specjalistów ds. ochrony środowiska w projekcie Town Twinning konferencja „Współpraca dla środowiska”, 19 - 22. 03. 2009 r.
- udział młodzieży z Miejskich Świetlic Socjoterapeutycznych oraz chóru nauczycieli ze Szkoły Podstawowej Nr 12 w Jarmarku Bożonarodzeniowym w Speyer w dniach, 3 - 7.12.2009
- wizyta Nadburmistrza Wernera Schineller na okoliczność otwarcia Skweru im. Miasta Speyer w Gnieźnie, 23 - 25.04.2010
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z ochroną zdrowia w projekcie Town Twinning zrealizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie „Europejska współpraca dla zdrowia”, 6 - 10.05.2010
- udział drużyny koszykówki ze Speyer w VIII Międzynarodowym Turnieju Koszykówki  Gnieźnie zorganizowanym przez TS Basket i współfinansowanym również przez UM Gniezno, 2 - 05.07.2010
- w wyborach samorządowych 27 czerwca 2009 wybrany został nowy Nadburmistrz Speyer Pan Hansjörg Eger, który obejmie Urząd z 1. 01. 2011
- wystawa w Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury prac artystki ze Speyer Mareile F. Martin, 11 września 2010 - 22 października 2010.
- uczestnictwo delegacji z Miasta Gniezna w inauguracji obchodów Roku Dynastii Salickiej oraz wernisażu wystawy „Die Salier. Macht im Wandel”. 
- 6-9 maja 2011: wizyta dzieci oraz wychowawców z Miejskich Świetlic Socjoterapeutycznych w Speyer. Udział w festynie z okazji Dnia Wolontariusza i imprezach z okazji 50-lecia Muzeum Techniki
- udział przedstawicieli Władz Miasta w Konferencji Miast Europejskich Sieci Mecine w Speyer poświęconej rozwiązywanej problemów miast europejskich w kontekście dokumentu Europa 2020. Przygotowania koncepcji 20-lecia jubileuszu współpracy, 15-17 września 2011.
- udział delegacji Władz Miasta Speyer oraz pracowników oświaty w konferencji Town Twinning „Edukacja – wspólna sprawa”, między 22 a 25 września 2011.
- udział przedstawicieli miasta Speyer w projekcie unijnym „Aktywny senior” w Gnieźnie, 7-11.06.2012;
- udział delegacji z Miejskiego Ośrodka Kultury w corocznym Jarmarku Bożonarodzeniowym w Speyer, oprawa muzyczna stoiska oraz sprzedaż okolicznościowych drobiazgów wykonanych przez wychowanków Miejskich Świetlic Socjoterapeutycznych, 1-2.12.2012;
- udział delegacji z Miejskiego Ośrodka Kultury w Jarmarku Bożonarodzeniowym w Speyer w dniach, 13 - 15.12.2013
- udział sportowców z Gniezna w biegu miejskim z okazji Święta Brezelfest w Speyer, 12-14.07.2013;
- uczestnictwo biegaczy ze Speyer w Biegu Europejskim w Gnieźnie 18.04.2015;
- Jarmark Bożonarodzeniowy w Speyer (stoisko promocyjne oraz występy zespołu muzycznego) 11-14.12.2015;
- uczestnictwo delegacji ze Speyer w widowisku historycznym Koronacja Królewska 2016 (30-31.07.2016);
- Jarmark Bożonarodzeniowy w Speyer (08-12.12.2016);
- uroczysty Jubileusz 25-lecia współpracy miasta Speyer i Gniezno zorganizowany w Speyer (w programie uroczysta gala z udziałem Wicekonsula honorowego z Kolonii i programem artystycznym ) 12-15.05.2017;
- wycieczka turystyczna mieszkańców Speyer i okolic po Polsce oraz wizyta w Gnieźnie (21.07.2017);

O mieście:

speyer2jpg [300x302]Speyer położone jest w kraju związkowym Nadrenia – Palatynat (Rheinland – Pfalz), około 20 km na południe od Mannheim. Speyer, niegdyś prawdziwa metropolia, siedziba władzy świeckiej i duchownej, miasto cesarzy i biskupów, spogląda w bogatą przeszłość: ponad 2000 lat. Oblicze miasta kształtowały kolejno obecność Rzymian, liczne wojny i rewolucje, władcy świeccy i religijni, lecz przede wszystkim wola i praca jego mieszkańców.
Ok. 10 r. p. n.e na miejscu istniejącej już w starożytności osady celtyckiej założony zostaje przez Rzymian obóz wojskowy. Wykopaliska dowodzą, że mieścił się on na terenach między dzisiejszym ratuszem i pałacem biskupim. Rozwijająca się w pobliżu tego obozu osada, zwana najpierw Noviomagus, później Vivitas Nemetum, rozrasta się do rangi siedziby zarządu regionu i od VI stulecia coraz częściej pojawia się w księgach kronikarzy jako „SPIRA”, co po polsku oznacza Speyer.
Za czasów salickich cesarzy (1024-1125) Speyer urasta do rangi jednego z ośrodków panowania w Niemieckiej Rzeszy. Ok. 1030 r. cesarz Henryk IV kładzie kamień węgielny pod budowę katedry. W roku 1076 cesarz Henryk IV wyrusza ze Speyer do Canossy.
W 1294 roku Speyer uzyskuje status tzw. „Wolnego Miasta Rzeszy”. Przez długi czas miasto było miejscem obrad parlamentu Rzeszy, z których największe znaczenie dla historii Niemiec miały posiedzenia w latach 1526 i 1529. W ich wyniku nastąpił ostateczny rozłam w łonie rzymskiego kościoła.
W roku 1689, w czasie wojny sukcesyjnej, z rozkazu Ludwika XIV Speyer zostaje spalony. Dopiero po 10 latach zezwolono powracającej ludności na budowę miasta. W następnych latach władza w mieście przechodzi z rąk do rąk – kolejno francuskie, austriackie i niemieckie wojska okupacyjne decydują o jego losie. Ostatecznie w roku 1816, po Kongresie Wiedeńskim, Speyer włączony zostaje do Królestwa Bawarii. Do roku 1945 pozostaje siedzibą rządu Bawarskiego Palatynatu.
Odbudowane po 1689 roku miasto przetrwało bez większych zniszczeń wiele tragicznych wydarzeń ostatnich 300 lat, dzięki czemu zachowały się tu do dziś liczne budowle świadczące o stylu minionych epok.

Warto zobaczyć:

speyer3jpg [300x452]- symbolem miasta jest tzw. Cesarska katedra, której cztery wieże i dwie kopuły widoczne są już z daleka. Jest to jedna z największych romańskich budowli. W 1980 roku wciągnięto ją na listę UNESCO jako „dziedzictwo kultury światowej”.
- będąc kościołem katedralnym biskupstwa Speyer, jest ona zarazem miejscem wiecznego spoczynku salickiej dynastii – w podziemnej krypcie znajdują się groby ośmiu cesarzy i królów.
 - łaźnia żydowska (hebr.> Mikwe) jest jednym z najstarszych obiektów tego typu w  Europie. Wybudowana przed rokiem 1128, była częścią żydowskiej dzielnicy, założonej z polecenia ówczesnego biskupa w latach osiemdziesiątych XI wieku. Zasadniczą częścią łaźni jest podziemna, leżąca na głębokości ok. 10 m studnia z lodowatą wodą, w której odbywano rytualne kąpiele.
- turysta, który podejmie trud pokonania kilku kondygnacji we wnętrzu jednej z najwyższych zachowanych bram miejskich w Niemczech, zwanej Altpörter, nagrodzony zostaje wspaniałym widokiem na miasto i okoliczną równinę nadreńską. Wieża ta zbudowana została w latach 1230 – 1250. W Muzeum Historycznym Palatynatu mieszczą się bogate zbiory, świadczące o kulturze i historii miasta i regionu.
- w domach rodzinnych malarzy Anselma Feuerbahca i Hansa Purmanna prezentowane są pamiątki po obu artystach oraz niektóre ich dzieła.
- historie i rozwój nowoczesnej techniki przybliżają odwiedzającym eksponaty z dziedzin takich jak lotnictwo, kolej, pożarnictwo – znajdujące się w Muzeum techniki.

Miasto dzisiaj:

2000 lat istnienia Speyer nad Renem oznacza 2000 lat w życiu miasta, nieodłącznie związanego z historią Niemiec i Europy. Osiągnięcia kulturalne i gospodarcze minionych pokoleń ukształtowały oblicze miasta.
W ciągu ostatnich 40 lat miasto znacznie się powiększyło: powstały nowe osiedla mieszkaniowe, obiekty przemysłowe, nowe miejsca pracy. W 1993 r. liczba mieszkańców osiągnęła 50 000.
Modernizacja i postępujący rozwój gospodarczy nie przeszkodziły w zachowaniu tradycyjnego obrazu miasta. Świadczą o tym liczne nagrody uzyskane w krajowych konkursach urbanistycznych. W efekcie tej polityki komunalnej w obecnym Speyer da się zarówno pracować jak i wygodnie mieszkać.
Speyer potrafi się również bawić. Przekonują się o tym tysiące gości, przybywający corocznie na tradycyjny festyn tzw. Brezelfest czy miejską biesiadę tzw. Kaisertafel. Są to prawdziwe święta miasta, rodzaj wielkiej zabawy ludowej. Nazwa pierwszej pochodzi od precli (obwarzanków) o szczególnym kształcie, które stały się symbolem miasta, podobnie jak katedra i średniowieczna wieża Altpörter. Druga z nich – o 15 letniej już tradycji to święto i okazja do promocji licznych lokali gastronomicznych Speyer. Ideą tej imprezy jest świętowanie na styl cesarski. Wzdłuż głównej ulicy miasta ustawiane są stoły przy których ucztuje się do późnych godzin wieczornych.
Doroczne targi Wiosenne i Jesienne – imprezy handlowo -rozrywkowe oraz imprezy uliczne, np. Jarmark Staromiejski, organizowany przez lokalne związki, zrzeszenia i kluby sportowe, cieszą się również dużą popularnością. Speyer posiada ponad 200 lokali gastronomicznych – każdy znajdzie tu cos dla siebie – bądź to w restauracji, gospodzie, kawiarni czy winiarni – na starówce, w pobliżu Altpörter, albo na głównej ulicy, Maximilianstraße. 
Klimat miastu w okresie przed Bożym Narodzeniem nadaje znany niemalże na całym świecie Jarmark Bożonarodzeniowy tzw. Weihnachtsmarkt. Te imprezy to jedynie kilka na które corocznie zaprasza miasto.

Zdjęcia miasta: www.speyer.de/de/tourist/sehenswert/bildergalerie 

Informacja turystyczna:
Tourist – Infrmation Speyer
Maximilianstraße 13
D-67346 Speyer
Tel. 0049 6232 14 23 92
Fax. 0049 6232 14 23 32
touristinformation@stadt-speyer.de
Godziny otwarcia:
1.11 – 31.03
Pon – Piątek  9.00-17.00
Sobota: 10.00 – 12.00
1.04-31.10
Pon-Piątek 9.00-17.00
Sobota 10.00-15.00
Niedziela i Święta 10.00 – 14.00

Władze miasta:
Stadtverwaltung Speyer
Hansjörg Eger
Oberbürgermeister der Stadt Speyer
Maximilianstraße 100 
67346 Speyer

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM