Esztergom (Węgry)

esztergomjpg [300x225]Na początku lat dziewięćdziesiątych przewodnicząca Towarzystwa Przyjaźni Polsko - Węgierskiej w Esztergom- Erzsebet Csombor nawiązała kontakty z Gnieznem. Wkrótce za sprawą Juli Graczyk podobne towarzystwo powstało w Gnieźnie. Kontakty zaczęły się rozwijać na tyle intensywnie, że w dniu 23 kwietnia w Gnieźnie a 23 października 1994r. w Esztergom podpisana została pomiędzy władzami obydwu miast umowa o współpracy. Motorem współpracy jest liczna mniejszość polska mieszkająca w Esztergom oraz osoby skupione w Klubie Polsko-Węgierskim w Gnieźnie. W roku 2004r. ratyfikowane zostało porozumienie sprzed 10 lat a władze obu miast zadeklarowały pełną gotowość do rozwijania i umacniania współpracy.
W ramach współpracy podjętych zostało szereg inicjatyw:
- nawiązanie współpracy przez Zespół Państwowych Szkół Muzycznych w Gnieźnie, Zespół Szkół Medycznych oraz Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie;
- wizyta Komisji Rozwoju Miasta Esztergom w Gnieźnie w dniach 5 - 7 czerwca 1997 (zwiedzanie  wysypiska i oczyszczalni ścieków);
- udział Burmistrza Esztergom Tamasa Meggyesa w Zjeździe Premierów w kwietniu 2000;
- udział Gnieźnian w obchodach Dnia Milenijnego Esztergom 15 sierpnia 2000 roku;
- wystawa plastyczno - fotograficzna „Gniezno 2000” w Miejskim Ośrodku Kultury;
- zapoczątkowanie w 2001 r. międzyszkolnej wymiany pomiędzy III Liceum Ogólnokształcącym w Gnieźnie i Liceum w Esztergom;
esztergom1jpg [300x225]- pobyt delegacji węgierskiej w dniach 28.04 - 2.05.2004 z okazji jubileuszu 10-lecia współpracy pomiędzy miastami. Uroczystość podpisania deklaracji o kontynuacji i poszerzeniu współpracy.  Wizyty w celu nawiązania kontaktów i wymiany międzyszkolnej w: Szkole Podstawowej Nr 5, Zespole szkół Ekonomiczno – Odzieżowych, Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 4, udział węgierskiej drużyny w Turnieju Piłki Nożnej Miast Partnerskich, wspólna biesiada na Rynku – gotowanie gulaszu i prezentacja muzyki węgierskiej; 
- wizyta gnieźnian w Esztergom w ramach obchodów 10-lecia współpracy na Węgrzech w dniach 17 - 21.08.2004 połączona z udziałem w święcie św. Stefana, występy zespołu tanecznego Ekspresja z Miejskiego Ośrodka Kultury, występy skrzypaczek - uczennic II klasy Szkoły Muzycznej w Gnieźnie; gotowanie bigosu w centrum miasta i promocja Gniezna;
- wizyta uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej Nr 5 oraz Gimnazjum Nr 2 z Gniezna w Esztergom, nawiązanie przyjaźni i kontaktów – 13 - 16.04.2005
- wizyta w Gnieźnie grupy tańca folklorystycznego na Rynku w dniu 09.09.2005 w ramach Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych
- wizyta w Gnieźnie grupy 23 dzieci z Esztergom, wymiana międzyszkolna młodzieży z SP Nr 5 oraz Gimnazjum Nr 2 - 26 - 30.09.2005;
- uroczyste otwarcie siedziby Klubu Przyjaźni – Polsko Węgierskiej przy ulicy Roosevelta 53 II piętro, gościem specjalnym uroczystości był Michał Stefański - Wiceprezes Federacji Towarzystw Polsko – Węgierskich z Warszawy 19. 11. 2005; 
- udział delegacji z Esztergom w projektach finansowanych z programu unijnego Town Twinning w tym w dniach 27.04 - 1.05.2006- „Międzynarodowa Wioska Miast Partnerskich” oraz  03-06.05.2006 w „Turnieju Pięciu Narodów”;
- obchody miejskie 50 rocznicy Powstania Węgierskiego: wizyta Ambasadora Republiki Węgierskiej i Konsula w Polsce oraz byłego Ambasadora Polski na Węgrzech – Grzegorza Łubczyka, parada, uroczystość w Dolinie Pojednania, oddanie hołdu bohaterom Powstania Węgierskiego oraz Poznańskiego czerwca 1956 r. oraz odsłonięcie tablicy Przyjaźni Polsko-Węgierskiej przy dębie zasadzonym w 2000 r. przez premiera Węgier, wykład i projekcja filmu „13 lat, 13 minut” autorstwa Grzegorza Łubczyka oraz wystawa w Kolegium Europejskim  pt. ”Nadzieja na Wolność – Węgry 1956”, 14. 11. 2006.
- udział młodzieży z Gimnazjum Nr 2 w Gnieźnie w III  Międzynarodowym Posiedzeniu Parlamentu Młodzieży w Esztergom w dniach 14 - 19.03.2007r;
- wizyta przedstawicieli miasta na okoliczność Dni Gniezna 2007 – promocja węgierskiej książki kucharskiej 5. 05. 2007;
esztergom2jpg [300x225]- udział młodzieży z Esztergom – piłkarzy w Międzynarodowym Turnieju Piłki Nożnej Miast Partnerskich 3 - 6.05.2007 r;
- udział przedstawicieli Urzędu Miasta w konferencji dotyczącej wymiany doświadczeń w  zakresie wykorzystywania funduszy pomocowych, 15-17.11.2007r.
- udział Prezydenta Gniezna  w obchodach „dnia przyjaźni polsko-węgierskiej” w Debreczynie (konferencja naukowa poświęcona ustaleniu kierunków współpracy miast partnerskich Polski i Węgier) 25 - 26.03.2008
- udział artystów – rzeźbiarzy z Esztergom w festiwalu organizowanym przez Miejski Ośrodek Kultury 25 - 28.04.2008
- udział młodzieży z Esztergom w projekcie Town Twinning – „Turnieju Piłki Nożnej Miast Partnerskich” 22 - 25.05.2008
- udział grupy gnieźnian – Grupa taneczna Broadway Jazz oraz retro w obchodach święta miasta i „Festiwalu 6 Narodowości”  oraz nawiązanie współpracy przez Szkołę Podstawową Nr 6 z Gniezna z Arany János Általános Iskola z Esztergom, 15 - 20.08.2008
- otwarcie wystawy artysty – fotografa z Esztergom Atilli Mudrak w Dużej Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury; 5.11.2008;
- promocja Gniezna podczas I Jarmarku Świątecznego w Esztergom 14 - 18.12.2008;
- udział  specjalistów ds. ochrony środowiska w projekcie Town Twinning konferencja „Współpraca dla środowiska”, 19 - 22. 03. 2009 r.
- Dzień przyjaźni Polsko – Węgierskiej”: uroczystości w Gnieźnie z udziałem młodzieży szkolnej oraz władz miasta w obchodach międzynarodowych w Krośnie, 23. 03. 2009 r.
- wymiana młodzieży: wizyta szkół SP.2,5,6 i Gimnazjum Nr 2 w Esztergom, spotkanie z uczniami i nauczycielami zaprzyjaźnionych placówek, wymiana doświadczeń, 4 - 8. 05. 2009 r.
- koncerty zespołu muzycznego z Esztergom w Gnieźnie „Szepulo Varoskozpont”  w ramach obchodów święta miasta 9 - 10. 05. 2009 r.
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z ochroną zdrowia w projekcie Town Twinning zrealizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie „Europejska współpraca dla zdrowia”, 6 - 10. 05. 2010 r.
- wizyta młodzieży z 4 szkół podstawowych z Esztergom w Gnieźnie – wymiana doświadczeń, integracja, zapoznanie się z metodami nauczania, 5 - 08. 05. 2010 r.
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z inwestycjami miejskimi w projekcie Town Twinning „Razem dla Europy” realizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie, 24 - 26. 09. 2010 r.
- 6-9 maja 2011: wizyta grupy z Esztergomu w Gnieźnie i udział w części drugiej projektu Town Twinning: „Kultura i Turystyka”. Stoisko promocyjne, udział w konferencji oraz spotkanie na temat współpracy kulturalnej.
- udział delegacji Władz Miasta Esztergom oraz pracowników oświaty w konferencji Town Twinning „Edukacja – wspólna sprawa”, między 22 a 25 września 2011.
- udział Władz Miasta Gniezna w obchodach dziesiątej rocznicy otwarcia mostu imienia Marii – Walerii łączącego Esztergom ze słowackim Sturovem, wizyty w szkołach i spotkanie ze społecznością polską na Węgrzech, 22-23 września 2011.
- udział przedstawicieli miasta Esztergom w projekcie unijnym „Aktywny senior” w Gnieźnie, 7-11.06.2012;
- wizyta gnieźnieńskich rugbistów z Klubu Sportowego „Tytan” w Esztergom, 20-22.09.2013; 
- udział delegacji władz miasta w obchodach 12-rocznicy ponownego otwarcia w Esztergom mostu im. Marii Valerii, 27-29.09.2013;
- wizyta przedstawicieli zarządu miasta Esztergom w uroczystościach gnieźnieńskich związanych z kanonizacją Papieża Jana Pawła II, 3-5.05.2014;
- obchody jubileuszu 20-lecia współpracy w Esztergom w  dniach 25-28.09.2014 (turniej rugby, występy zespołu muzycznego, uczestnictwo w biegu ulicznym);
- wizyta władz miasta w Esztergom, udział w Święcie Polonii w Budapeszcie, występy zespolu muzycznego "Fantazja" dla Polonii, 25-29.06.2015;
- wizyta władz Miasta Gniezna w Esztergom, spotkanie z Burmistrzem Miasta (26.06.2015);
- uczestnictwo delegacji z Esztergom w widowisku historycznym Koronacja Królewska 2016 (30-31.07.2016);

esterjpg [300x225]

O mieście:

esztergom3jpg [300x225]Dunaj, wielka rzeka łącząca kraje i narody europejskie, przebiwszy się przez Bratysławę na tereny położone w jej pobliżu, wpływa na teren Węgier. Wyswobodziwszy się z objęć gór pełen godności i spokoju Dunaj zmierza w kierunku Budapesztu. Zanim go jednak osiągnie, pod starym zamkiem Esztergomu musi raz jeszcze stoczyć walkę z naturalną przeszkodą stworzoną przez góry Pilis i Börzsöny. Piękno przyrody Środkowej Krainy Naddunajskiej, zabytki historyczne, żywa kultura ludowa stanowią dodatkową ozdobę, ukoronowanie "Królowej Dunaju"-Budapesztu.
Najpiękniejszym klejnotem tej korony jest Zakole Dunaju, a w nim Esztergom (zwany węgierskim Rzymem), kolebka państwa węgierskiego i chrześcijaństwa na Węgrzech. Esztergom liczące w chwili obecnej około 30 tys. mieszkańców położone jest nad Dunajem około 40 km od Budapesztu, przy granicy ze Słowacją.
Esztergom było pierwszą stolicą Węgier. Obecnie stanowi ośrodek przemysłowy i turystyczny. W VIII wieku w miejscu gdzie teraz jest miasto znajdowała się twierdza i osada handlowa. Około roku 1000r.  w mieście założone zostało arcybiskupstwo a Esztergom po dzień dzisiejszy jest siedzibą Prymasa Węgier. Od XI do XIII wieku miasto było siedzibą królów węgierskich, jednak po zniszczeniach spowodowanych przez najazd tatarski w 1241r. stolicę kraju przeniesiono do Budy. Jeszcze w XIII wieku Esztergom zostało odbudowane i ufortyfikowane. W latach 1543-1595 i 1604-1683 miasto zajmow3ali Turcy. Od 1699r ponownie znalazło się w rekach węgierskich.

Warto zobaczyć:

esztergom4jpg [300x204]- najważniejszym zabytkiem jest klasycystyczna  katedra św. Stefana z pierwszej połowy XIX wieku. Jest to największy kościół na Węgrzech – 118m długości 49 szerokości oraz 100 m wysokości – z potężną kopułą. Świątynię wzniesiono na fundamentach starszych kościołów z XII i XIV wieku. Na początku XI wieku w miejscu dzisiejszej katedry Święty Stefan polecił zbudować katedrę poświęconą Św. Wojciechowi. Tak zwana kaplica Bakocz, jeden z największych obiektów węgierskiego renesansu został zbudowany jako kaplica boczna poprzedniej katedry w wieku XVI i można go oglądać w pełnej krasie w dzisiejszej katedrze.
- skarbiec katedralny – największa kolekcja sztuki kościelnej Węgier znajduje się w Katedrze.
- w mieście zachowały się także ruiny zamku królewskiego z X-XII wieku, renesansowy pałac prymasów (obecnie muzeum chrześcijaństwa ze zbiorami malarstwa węgierskiego, włoskiego oraz gobelinów) a także kamieniczki z XVI-XVIII.
- ciekawe zbiory obejrzeć można również w Muzeum Dunaju, będącego częścią Wegierskiego Muzeum Wodnego, które ukazują historię Dunaju oraz zagospodarowania przez ludzi dostaw wody, mieszkających po obu stronach rzeki. 

Miasto dzisiaj:

esztergom5jpg [300x190] Teatr Zamkowy w Esztergom przyciąga widownie zarówno z kraju jak i z zagranicy wysokiej klasy przedstawieniami w ciepłej atmosferze. Sympatyczne Lido i kurort Esztergom także przyciągają wielu gości. Ludzie, którzy lubią wody naturalne, mogą przebywać na plażach jeziora Palatinus. Okolice Esztergom , wzgórza Pilis zapraszają na krótkie spacery po lesie, jak również na dłuższe wędrówki.


Informacja turystyczna:
Gran Tours Utazasi Iroda
2500 Esztergom, Szechenyi ter 25
Tel. 0036 33 417 052
Fax. 0036 33 413 756

Władze miasta:
Esztergom Varos Polgarmestere
Etelka Romanek
H – 2500 Esztergom
Szechenyi ter 1
Tel. 0036 33 542 003
Fax. 0036 33 413 808
www.esztergom.hu
Email: varoshaza@esztergom.hu

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM